Kalahating BalabalDalawang pagtanggi

Ang lalaking tumanggi

Minsan sa isang heneral. Minsan sa isang emperador.

Naaalala si Martin dahil may ipinamigay siya. Itinala rin ng sumulat ng talambuhay niya ang mga pagkakataong tumanggi siya: bilang sundalo, sa harap ng isang hukbo, at bilang obispo, sa harap ng isang emperador. Ang una ang nagpakilala sa kaniya. Ang ikalawa ay nabigo, at hindi niya iyon nalimutan kailanman.

Worms: ang sundalong ayaw lumaban

Nasa kabanata 4 ng Buhay ang tagpo. Tinipon ng Cesar na si Juliano ang hukbo malapit sa Worms, sa Rhine, at namimigay siya ng gantimpala bago ang labanan, isa-isa sa bawat sundalo. Nang si Martin na, tinanggihan niya ang pera at hiniling na paalisin na siya sa hukbo.

Tinawag siyang duwag ni Juliano, takot daw sa labanan kinabukasan. Sumagot si Martin na tatayo siya sa unahan ng hanay sa umaga nang walang kalasag o helmet. Ikinulong siya nang magdamag para hindi siya makaurong. Kinabukasan, sabi ni Sulpicio, nagpadala ng mga sugo ang kaaway at sumuko.

Maingat dito ang mga historyador. Si Sulpicio lang ang pinagmulan, mga apatnapung taon na ang lumipas nang isulat niya ito, at ang mga sinaunang manunulat ng talambuhay ay kumakatha ng mga talumpati para sa mga bida nila. Karaniwang inilalagay ang tagpo sa 356 o 357, na hindi madaling itugma sa ibang mga petsa ng buhay ni Martin.

Hanggang ngayon, naglingkod ako sa iyo bilang sundalo. Hayaan mo akong maging sundalo ng Diyos ngayon. Sundalo ako ni Kristo: hindi ako maaaring lumaban.
Buhay ni San Martin, kab. 4

Trier: ang obispong nakiusap para sa buhay ng mga kalaban niya

Pagkaraan ng mga tatlumpung taon, obispo na ng Tours si Martin. Sa Espanya, isang mayaman at marunong na asetikong nagngangalang Prisciliano ang nakaipon ng mga mahigpit na tagasunod at ginawang obispo ng Ávila. Inakusahan siya ng ibang mga obispo ng erehiya at ng pangkukulam. Noong 384, isang konsilyo sa Bordeaux ang dapat humatol sa kaniya. Sa halip, umapela si Prisciliano sa emperador, si Magno Maximo, sa Trier, at sinundan siya roon ng dalawang obispo, sina Itacio at Hidacio, bilang mga tagapag-akusa.

Pumunta rin si Martin sa Trier. Hindi niya ipinagtanggol ang mga ideya ni Prisciliano. Ang tinutulan niya ay ang hukuman at ang parusa: sapat na raw, sabi niya, na pinaalis ng mga obispo ang mga taong ito sa mga simbahan nila, at isang kamaliang hindi pa naririnig kailanman na emperador ang humatol sa isang usapin ng Simbahan. Hangga’t nasa lungsod siya, ipinagpaliban ang paglilitis. Bago siya umalis, pinapangako niya si Maximo na walang dugong dadanak.

Bilang ganti sa pagod niya, inakusahan din ni Itacio si Martin ng erehiya.

Pagkaalis niya

Hindi natupad ang pangako. Ipinasa ni Maximo ang kaso sa prepektong si Evodio. Nahatulan si Prisciliano ng pangkukulam, isang krimeng kamatayan ang parusa sa batas Romano, at pinugutan ng ulo, malamang noong 385. Apat na iba pa ang namatay kasama niya, kabilang ang isang mayamang balo na nagngangalang Eucrocia, at dalawa pa ang hinatulan kalaunan. Pito ang bilang ni Sulpicio.

Karaniwan silang itinuturing na mga unang Kristiyanong pinatay, sa udyok ng ibang mga Kristiyano, dahil sa away tungkol sa paniniwala, kahit pangkukulam ang pormal na paratang. Tumanggi si Ambrosio ng Milan na makibahagi sa komunyon kasama ng mga obispong nagtulak sa mga pagpatay. Si Sulpicio, na walang simpatiya kay Prisciliano, ay sumulat na kasinsama ng mga inakusahan ang tingin niya sa mga nag-akusa.

Ang kompromisong pinagsisihan niya

May ikalawang bahagi ang kuwento, na isinalaysay sa Mga Diyalogo (III, 11–13). Magpapadala na sana si Maximo ng mga opisyal sa Espanya na may kapangyarihang tugisin ang mga tagasunod ni Prisciliano at kunin ang buhay o ang ari-arian nila. Bumalik si Martin sa Trier para pigilan ito, at tumanggi siyang makibahagi sa komunyon kasama ng mga obispong nakapaligid kay Itacio.

Ang sagot ng emperador ay ipag-utos ang pagbitay sa mga taong ipinakikiusap ni Martin. Nang gabing iyon, pumunta si Martin sa palasyo at nag-alok ng kasunduan: makikibahagi siya sa komunyon kasama ng mga obispong iyon, isang beses, kung ililigtas ang mga bilanggo at pababalikin ang mga opisyal. Pumayag si Maximo. Kinabukasan, nakibahagi si Martin sa seremonya, pero tumangging ilagay ang pirma niya rito.

Sa daan pauwi, umupo siyang mag-isa sa isang gubat, at salit-salitang inakusahan at ipinagtanggol ang sarili. Sabi ni Sulpicio, may anghel na nagsabi sa kaniyang tama lang na magsisi siya, pero wala na siyang ibang malulusutan. Sinabi ni Martin pagkatapos, nang umiiyak, na naramdaman niyang humina ang kapangyarihan niyang magpagaling. Sa nalalabi niyang buhay, hindi na siya dumalo kailanman sa konsilyo ng mga obispo.

Ang kopa

May isa pang mas maliit na pagtanggi sa parehong korte (Buhay, kab. 20). Matagal na ayaw kumain ni Martin sa hapag ni Maximo, isang lalaking umagaw sa trono ng isang emperador at sa buhay ng isa pa. Nang pumayag na rin siya sa wakas, dinala ng isang lingkod ang kopa sa emperador, na nag-utos na iabot muna ito kay Martin, sa pag-asang tatanggapin niya ito pabalik mula sa kamay ng obispo. Uminom si Martin at iniabot ito sa sarili niyang pari.

Ang ibang mga obispo sa korte, isinulat ni Sulpicio, ay nambola sa emperador; si Martin lang ang “nag-utos sa halip na humiling”. Larawan iyon na iginuhit ng isang manunulat ng talambuhay, at may sariling away si Sulpicio sa mga obispo ng Galia. Pero malinaw naman ang nasa ilalim nito. Sinabi ni Martin sa isang pinuno ng hukbo na hindi siya lalaban, at sinabi niya sa isang emperador na wala itong karapatang pumatay ng tao dahil sa doktrina.

Magpatuloy sa pagbasa

Si Martin sa sining →Patron ng ano? →Totoo o alamat? →Pagkatapos ng aklat → Kunin ang aklat, libre

Mga pinagmulan: Sulpicio Severo, Buhay ni San Martin, kab. 4 at 20; Kronika II, 46–51; Mga Diyalogo III, 11–13. Ang mga sipi ay batay sa saling Ingles ni Alexander Roberts noong 1894, sa makabagong pananalita. Halos si Sulpicio lang ang pinagmulan para sa mga pangyayaring ito. May nakitang mali? Sabihin sa amin

Kunin ang aklat