Nửa Tấm Áo ChoàngSulpicius viết gì tiếp theo
Sau cuốn sách
Cuốn Cuộc đời kết thúc trước khi Martinô qua đời.
Sulpicius viết xong Cuộc đời Thánh Martinô vào khoảng năm 396, khi Martinô còn sống. Vì thế cuốn sách không có cảnh lâm chung. Cảnh ấy, và khá nhiều điều khác, nằm trong những gì ông viết sau đó: ba bức thư, một tập đối thoại và một bộ sử thế giới.
Sulpicius là ai?
Sulpicius Severus sinh khoảng năm 360 trong một gia đình quý tộc ở Aquitaine, miền tây nam Gallia. Ông học luật và là một luật sư có tiếng. Sau khi vợ mất sớm, ông từ bỏ sự nghiệp, được mẹ vợ là Bassula và người bạn là Thánh Paulinô thành Nola khích lệ, và biến điền trang của mình ở Primuliacum thành một cộng đoàn tu trì. Ông đã đến thăm Martinô ở Tours, và nói rằng ông có được thông tin từ chính Martinô cùng những người sống với ngài.
Ba bức thư
Bức thứ nhất, gửi Eusebius, trả lời một người chỉ trích. Martinô, người được kể là từng chặn đứng các đám cháy, vừa bị bỏng trong một đám cháy. Sulpicius kể hết đầu đuôi: Martinô ngủ trong một căn phòng cạnh nhà thờ, đẩy ổ rơm ra vì nó quá êm, và rơm bén lửa từ lò sưởi. Trước tiên ngài vật lộn với cánh cửa đã cài then, rồi mới cầu nguyện, và các đan sĩ thấy ngài bình an vô sự. Chính Martinô thừa nhận mình đã chậm cầu nguyện.
Bức thứ hai, gửi phó tế Aurelius, tả một giấc mơ chập chờn lúc rạng đông: Martinô mặc áo trắng, chìa cuốn sách ra và chúc lành cho tác giả, rồi bay lên khuất tầm mắt. Một người hầu bước vào. Hai đan sĩ vừa từ Tours đến, mang tin Martinô đã qua đời.
Bức thứ ba, gửi Bassula, là chính cái chết ấy. Martinô đến Candes để giảng hòa các giáo sĩ đang bất hòa, ngã bệnh, và cầu nguyện bằng những lời dưới đây. Ngài xin được nằm trên vải thô và tro, và không chịu để người ta trở mình nằm nghiêng, để còn tiếp tục nhìn lên trời. Gần hai nghìn đan sĩ được kể là đã đến dự đám tang.
Lạy Chúa, nếu dân Chúa còn cần đến con, con không từ chối công việc. Xin cho ý Chúa được thể hiện.
Đối thoại
Khoảng năm 404, Sulpicius viết một cuộc trò chuyện giữa ông, người bạn Postumianus vừa trở về sau ba năm ở phương Đông, và Gallus, một môn đệ của Martinô. Postumianus tả các đan sĩ Ai Cập. Gallus đáp lại bằng những câu chuyện về Martinô không có trong cuốn Cuộc đời. Ý muốn nói được nêu thẳng: điều gì các giáo phụ sa mạc làm được mỗi người một việc, Martinô một mình làm được hết.
Sáu câu chuyện từ Đối thoại
-
Tấm áo thứ hai
Khi đã là giám mục, trên đường đến nhà thờ giữa mùa đông, Martinô bảo tổng phó tế của mình lo áo cho một người ăn xin gần như trần truồng. Tổng phó tế chần chừ. Martinô lặng lẽ cởi áo dài của chính mình, đem cho, rồi từ chối bắt đầu nghi lễ cho đến khi “người nghèo” có áo mặc, tức là chính ngài. Ngài cử hành trong một bộ đồ rẻ tiền, thô ráp, mua vội. (II, 1–2)
-
Chiếc ngai bốc cháy
Hoàng đế Valentinianô ra lệnh đóng cửa cung điện không cho Martinô vào. Sau bảy ngày ăn chay, Martinô vẫn cứ bước vào. Hoàng đế không chịu đứng dậy, cho đến khi lửa phủ lấy chỗ ngồi. Người kể thừa nhận ông không tận mắt thấy chuyện ấy. (II, 5)
-
Hoàng hậu bên bàn ăn
Vợ của hoàng đế Maximô tự tay nấu cho Martinô một bữa ăn và đứng hầu bàn như một người đầy tớ. Chuyện ấy xảy ra một lần, người kể nói, khi Martinô đang ở năm thứ bảy mươi của đời mình. Câu nhận xét ấy là một trong những lý do khiến một số nhà sử học đặt năm sinh của ngài vào 316. (II, 6–7)
-
Con thỏ rừng
Martinô gặp những người thợ săn có đàn chó sắp bắt được một con thỏ rừng đã kiệt sức. Ngài ra lệnh cho đàn chó dừng lại, và chúng đứng yên như bị trói cho đến khi con thỏ thoát đi. Về một con cừu vừa bị xén lông, ngài nói: nó đã giữ lời Tin Mừng; nó có hai áo và đã cho đi một. (II, 9–10)
-
Briciô
Briciô, một linh mục được nuôi dạy trong chính đan viện của Martinô, xông vào và lăng mạ ngài: Martinô đã bị vấy bẩn bởi những năm làm lính và đã lẩm cẩm với mấy thị kiến của mình. Martinô đáp lại nhẹ nhàng và nhất định không bao giờ cách chức ông. “Nếu Chúa Kitô đã chịu đựng Giuđa, sao tôi lại không chịu đựng Briciô?” Briciô kế vị ngài làm giám mục. (III, 15)
-
Cuốn sách bán chạy
Postumianus nói ông thấy cuốn Cuộc đời ở khắp những nơi ông đi qua: ở Rôma, nơi các nhà bán sách mừng rỡ vì không gì bán nhanh hơn, ở Carthage, ở Alexandria, và trong tay một cụ già giữa sa mạc Ai Cập. Đây là Sulpicius quảng cáo cho sách của chính mình. Đó cũng là bằng chứng tốt cho thấy cuốn sách lan đi nhanh. (I, 23)
Biên niên sử
Khoảng năm 403, Sulpicius còn công bố một bộ sử thế giới ngắn, từ lúc Tạo dựng đến thời ông. Các chương cuối của nó là nguồn chính về phiên tòa xử Priscillianô và về nỗ lực của Martinô nhằm ngăn chặn nó.
Những người đến sau
Vào những năm 460, Paulinô thành Périgueux chuyển cuốn Cuộc đời và Đối thoại thành thơ, gồm sáu quyển, cho Giám mục Perpetuô thành Tours, người đang xây lại vương cung thánh đường trên ngôi mộ. Từ năm 573 đến 576, Venantius Fortunatus làm lại việc ấy, trong bốn quyển.
Grêgôriô, giám mục Tours từ năm 573 đến 594, viết bốn quyển về các phép lạ tại ngôi mộ, nhiều phép lạ ngay trong thời ông. Cuốn Lịch sử người Frank của ông cung cấp những ngày tháng mà Sulpicius bỏ sót, và câu chuyện người thành Tours và người thành Poitiers tranh giành thi hài ra sao.
Đọc ở đâu
Cuốn Cuộc đời có miễn phí trên trang web này. Các Thư, Đối thoại và Biên niên sử có thể đọc trực tuyến bằng tiếng Anh, theo bản dịch năm 1894 của Alexander Roberts, nay thuộc phạm vi công cộng, tại New Advent và Christian Classics Ethereal Library. Một bản dịch tiếng Anh rút gọn cuốn Lịch sử người Frank của Grêgôriô (Ernest Brehaut, 1916) có trong Internet History Sourcebook của Đại học Fordham.
Đọc tiếp
Martinô trong nghệ thuật →Người nói không →Bổn mạng của ai? →Sự thật hay truyền thuyết? → Nhận sách miễn phí
Nguồn: Sulpicius Severus, Thư 1–3, Đối thoại và Biên niên sử (bản dịch của Alexander Roberts, 1894, với lời văn hiện đại); Thánh Grêgôriô thành Tours, Lịch sử người Frank I, 48. Ở đây Đối thoại được đánh số thành ba quyển, như trong bản dịch ấy; một số ấn bản tính là hai. Thấy chỗ sai? Hãy báo cho chúng tôi